Σκηνοθεσια: Fernando Trueba
Παίζουν: Penélope Cruz, Cary Elwes, Mandy Patinkin
8.2Overall Score

Η Μακαρένα Γκαρθία ήταν πάντα ένα παρορμητικό πλάσμα: Όμορφη, σέξι, οργισμένη επαναστάτρια και με πάθη. Στην πρώτη της εμφάνιση στην ταινία του Φερνάντο Τρουέμπα “Το Κορίτσι των Ονείρων σου” αντιστάθηκε στον γερμανο κατακτητή μαζί με όλο το κινηματογραφικό συνεργείο της δίγλωσσης φολκλορ ταινίας που γύρισαν για λογαριασμό της UFA. Στη “Βασίλισσα της Ισπανίας” επιστρέφει με το ίδιο αμάλγαμα έντονων συναισθηματων και θέση ισχύος. Πια δεν είναι η νεαρή στάρλετ που τότε είχαμε γνωρίσει αλλά μια διεθνής εμβέλειας σταρ που έχει κερδίσει Όσκαρ και διάγει ανάλογης λάμψης βίο στην Αμερική. Επιστρέφει στην Φρανκική Ισπανία όταν ο δικτάτορας ανοίγει τις πόρτες τις κινηματογραφικής παραγωγής σε κατατρεγμένους από τον Μαλαρθισμό Αμερικανούς σκηνοθέτες. Τότε η Ισπανία μεταμορφωνόταν σε Ρωσία ή Κίνα για τα κινηματογραφικά έπη όπως το “Δόκτορ Ζιβάγκο”, “50 μέρες στο Πεκίνο”, “Ελ Σιντ” κλπ. Ο Φράνκο για να προσελκύσει παραγωγές και να ανακτήσει την δημοκρατική εικόνα που επιθυμούσε για τη χώρα του, προσέφερε στρατιωτική και αστυνομική υπηρεσία στους ξένους δημιουργούς.

Ο Φερνάντο Τρουέμπα επιστρέφει στην ιστορία που άφησε 18 χρόνια πίσω (Το πρώτο μέρος της ταινίας αποτέλεσε μια από τις πιο εμπορικές ταινίες στην ιστορία του Ισπανικού κινηματογράφου), θέλοντας να αναδείξει με χιούμορ μια σκοτεινή σελίδα της πρόσφατης ισπανικής ιστορίας. Συνεργάζεται εκ νέου με την -τότε άσημη- Πενέλοπε Κρουθ και εξελίσσει τον ρόλο της ηρωίδας που υποδύεται με πολλά προσωπικά στοιχεία από τη ζωή της: Και οι δύο τους έφυγαν από την Ισπανία, εξασφάλισαν μια θέση στο διεθνές κινηματογραφικό στερέωμα, κέρδισαν Όσκαρ και εξέφρασαν ανοιχτά τις πολιτικές τους θέσεις για την κατάσταση που επικρατεί με πολιτικό κόστος. Όμως η Μακαρένα Γρανάδα και η Πενέλοπε Κρουθ όσο και αν μοιάζουν δεν είναι το ίδιο πρόσωπο και αυτό πολύ εύστοχα θα τονιστεί από τον δημιουργό μέσα από σειρές κωμικοτραγικών παρεξηγήσεων και ερωτικών εκρήξεων που αποτελούν συγγραφικά φόρο τιμής στον Μπίλυ Γουάιλντερ.

Η ταινία που γυρίζουν, μια φολκ απόδοση της ζωής της “Ιζαμπέλα της Καθολικής” γίνεται το πιο ηχηρό σχόλιο για την παράφραση της ιστορίας με σκοπό την τέρψη της αμάθειας του φιλοθεάμωνος κοινού: άρτος και θεάματα με ξερό παντεσπάνι και props made in china, τουριστικό θέαμα για αυτή την εικόνα μιας διαφορετικής Ισπανίας που παρουσίαζε η κυβέρνηση του Φράνκο μέσα από τις διαφημιστικές καμπάνιες για να προσελκύσει επισκέπτες.

 

Ο Φερνάντο Τρουέμπα αγαπάει την Ισπανία όσο λίγοι δημιουργοί για αυτό και της ασκεί την πιο εύστοχη κριτική μέσα από λαϊκά θεάματα, έτσι τα μηνύματα του φτάνουν στον τελικό αποδέκτη χωρίς περίτεχνες φιγούρες. Τελικά η Βασίλισσα της Ισπανίας καταφέρνει να είναι ξεκαρδιστική και να προβληματίζει όχι για το παρελθόν της Ισπανίας αλλά για το μέλλον της. Με άνεση επαγγελματία αλλά σκληρή δουλειά μαθήτριας η Πενέλοπε Κρουθ γίνεται ένα εύπλαστο μέσο στα χέρια του σκηνοθέτη της: Ακομπλεξάριστα εύπλαστη τολμώ να πω ιδιαίτερα στη σκηνή που εκθέτει απροκάλυπτα τη λαϊκή της καταγωγή αναφέροντας ότι δεν μπορεί να καταλάβει τι σκατά ήταν αυτή η Ιζαμπέλα που έχει κληθεί να υποδυθεί. Σα νεράιδα από παραμύθι ερμηνεύει τη Γρανάδα στα αγγλικά, ένα κλασσικό φολκ τραγούδι που γίνεται διπλά αστείο αν συνειδητοποιήσεις ότι αυτό το κάνει η Καθολική Ιζαμπέλα. Τα θέματα παραμένουν τόσο ζωντανά στο σήμερα που σε τρομάζουν: Η ιστορική άγνοια, η εσκεμμένη παραμόρφωση των γεγονότων, η επανεγγραφή των σκοτεινών σελίδων με γκλίτερ και η απροκάλυπτη προπαγάνδα “της καστανιέτας” βρίσκονται απέναντι μας για να μας ρωτήσουν αν επιλέγουμε τον ρόλο του θεατή, του διορθωτή ή του επανεγγραφέα των γεγονότων. Αυτό όταν το πετυχαίνεις με βιτριολικό χιούμορ -που διακρίνεται μονάχα με παρατήρηση- μεταμορφώνει το πιο κωμικό σκηνικό σε σκηνή μυστηρίου δια χειρός του μετρ του σασπένς. Αυτό κάνει και εδώ ο εμπνευσμένος σκηνοθέτης: Μιλάει για όσα τον απασχολούν (και θα έπρεπε να απασχολούν και το κοινό) σα να έχει σκηνοθετήσει Χίτσκοκ σενάριο του Ουάιλντερ.

Ευχαριστούμε τον Αλέξανδρο Ρωμανό Λιζάρδο για την ευγενική παραχώρηση του κειμένου του.