Το πολύ φιλόδοξο και ιδιαίτερα σημαντικό φεστιβάλ κινηματογράφου «Berlinale in Athens», που ανοίγει τις πύλες του σήμερα 4 Μαΐου δίνει τη δυνατότητα στο Αθηναϊκό κοινό να παρακολουθήσει ένα αντιπροσωπευτικό κομμάτι της φετινής Berlinale. Για μια εβδομάδα οι αίθουσες «Ιντεάλ», «Μικρόκοσμος Prince» και «Άστρον» θα είναι τα σημεία που θα χτυπά η καρδιά της αθηναϊκής κινηματογραφικής σκηνής, ενώ ο πολυχώρος «Bacaro» θα στεγάζει το meeting point, το stand όπου θα δίνονται πληροφορίες και θα πωλούνται εισιτήρια διαρκείας και θα φιλοξενήσει το θεατρικό «Marlene». Έχοντας περάσει σχεδόν δύο εβδομάδες στο Βερολίνο καλύπτοντας το 56ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου είχα την ευκαιρία να δω τις περισσότερες από τις ταινίες που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα και σας τις παρουσιάζω μία προς μία για να μην χάσετε όλες αυτές που αξίζουν. Και πιστέψτε με είναι πολλές!

ΔIAΓΩNIΣTIKO
Ταινία έναρξης θα είναι το νέο φιλμ του Ρόμπερτ Άλτμαν «A Prairie Home Companion».  Η ταινία του 82χρονου δημιουργού, που βραβεύτηκε φέτος με το τιμητικό Όσκαρ για τη συνολική του προσφορά στον κινηματογράφο έχει στο καστ πολλά μεγάλα ονόματα, όπως η Μέριλ Στριπ, ο Κέβιν Κλάιν, ο Τόμι Λι Τζόουνς, ο Γούντι Χάρελσον, η Λίντσεϊ Λόχαν, η Βιρτζίνια Μάντσεν και ο Τζον Σι Ράιλι. Από το διαγωνιστικό τμήμα ξεχωρίζει επίσης το «Οφσάιντ» του Τζαφάρ  Παναχί που πήρε την Αργύρη Άρκτο – το δεύτερο τη τάξει βραβείο δηλαδή. Ο Ιρανός σκηνοθέτης, που θα δώσει το παρόν στην Αθήνα, επανέρχεται στα γνωστά του πολιτικοποιημένα λημέρια και καυτηριάζει με χιούμορ την κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες της χώρας του. Συγκινητικότατο, λαϊκό αλλά όχι λαϊκίστικο σινεμά, ένα φιλμ χάρμα οφθαλμόν. Μη χάσετε επίσης το «Invisible Waves» του Ταϊλανδού Πεν Εκ Ραταναρουάνγκ είναι ένα κλασσικό δείγμα μεγάλου ασιατικού φιλμ. Άριστη δουλειά στο εικαστικό κομμάτι δια χειρός Κρίς Ντόιλ – του χωρίς αμφιβολία κορυφαίου διευθυντή φωτογραφίας στον κόσμο και το επίσης Ασιατικό «The Wayward Cloud» του Τσάι Μινγκ Λιάνγκ που πήρε το βραβείο Fipresci και την Αργυρή Άρκτο για την συνολική εικαστική άποψη στο 55ο Φεστιβάλ του Βερολίνο. Από τη Γερμανία του «The Elementary Particles», του Όσκαρ Ρέλερ που απέσπασε την Αργυρή Άρκτο ανδρικής ερμηνείας για τον εξαιρετικό Μπλάιμπτροϊ (πολλοί θα τον θυμάστε από το «Πείραμα») τον οποίο πιθανόν να δούμε και στην Αθήνα. Μια από πιο πολυσυζητημένες ταινίες της τελευταίας χρονιάς είναι το πολεμικό δράμα «Shophie Scholl: The Last Days», βασισμένο σε αληθινά περιστατικά σάρωσε τα βραβεία σε ολόκληρο τον κόσμο. Για του λόγου το αληθές η ταινία ήταν υποψήφια για Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας 2005 και όσον αφορά την 55η Berlinale κέρδισε το μεγάλο βραβείο της επιτροπής, Αργυρή Άρκτο για τη σκηνοθεσία του Μαρκ Ροθμούντ και την γυναικεία ερμηνεία από την Τζούλια Τζεντς. Το συγκλονιστικό δράμα «Snowcake» με την Σιγκούρνεϊ Γουίβερ να υποδύεται μια αυτιστική μητέρα και ακούγεται από τώρα για τα επόμενα Όσκαρ. Η διάσημη όπερα του Μπιζέ σε ελεύθερη διασκευή, στην αφρικανική διάλεκτο, στην ταινία «Carmen Ekhayelitsa», ένα ιδιαίτερα αξιοπερίεργο κινηματογραφικό εγχείρημα που έκανε αίσθηση και τιμήθηκε με τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου 2005.

ΠANOPAMA
Πάντα το Πανόραμα κρύβει τα μικρά διαμάντια του φεστιβάλ του Βερολίνο και δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα από το «The Proposition» του Τζον Χίλκοατ, σε σενάριο και μουσική Nick Cave. Ίσως η καλύτερη ταινία που θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην Αθήνα. «Πατάει» στα βήματα του Σπαγγέτι Γουέστερν σε συνδυασμό με τη ωμότητα των ταινιών του Πέκινπα. Απίστευτα σκληρές, στα όρια του gore σκηνές που έκαναν πολλούς να κρατάνε τα μάτια τους, αριστουργηματική φωτογραφία, μοντέρνα σκηνοθεσία και εκπληκτική μουσική για ένα φιλμ που είναι εφάμιλλο, αν δεν ξεπερνά το «Τρεις Ταφές του Μελκιάδες Εστράντα» που υμνήθηκε τόσο πολύ από κοινό και κριτικούς. Πρωταγωνιστεί ο Γκάι Πιρς ενώ μια σειρά σπουδαίων ηθοποιών στέκονται δίπλα του.  Τζον Χαρτ, Έμιλι Γουάτσον και ο καλύτερος όλων Ντάνι Χιούστον.  Το μουσικό ντοκιμαντέρ «Leonard Cohen: I’ m Your Man» είναι επίσης εκπληκτικό. Πρόκειται φυσικά για μια ταινία αφιερωμένη στον σπουδαίο τραγουδοποιό ο οποίος εμφανίζεται στην ταινία με φοβερό αυτοσαρκασμό ενώ μεγάλοι καλλιτέχνες όπως ο Nick Cave και ο Bono μιλούν για αυτόν και τραγουδούν μαζί του. Η ταινία του φεστιβάλ που προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις αφού άλλοι το ύμνησαν και άλλοι έφυγαν βρίζοντας είναι το «Container» του Σουηδού Λούκας Μούντισον. Ένα πειραματικό φιλμ που αφορά την ομοφυλοφυλία και την ομοφυλοφοβία. Ένα όνειρο σε άσπρο μαύρο, όπου τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας είναι δυσδιάκριτα και σε όλη τη διάρκεια της ταινίας ένας άντρας περιφέρεται μέσα σε ένα χαώδες δωμάτιο.. «Η ταινία φτιάχτηκε για τον άλλο, αγαπημένο εαυτό που κρύβεται μέσα μας» λέει ο Λούκας Μούντισον που μετά το «Λίλα για Πάντα» και το «Δώσε μου Αγάπη» παρουσιάζει ένα φιλμ που θα διχάσει και θα προκαλέσει ίσως περισσότερο από κάθε άλλο. Στο Πανόραμα θα έχουμε επίσης την ευκαιρία να δούμε το δράμα «Happy as One» της Γερμανίδας Βανέσα Γιόπ. Απλό, αλλά καλό σινεμά που μου θύμισε λίγο το ρεαλισμό του Κεν Λόουτς. Ενώ το Ρουμάνικο «Love Sick» του  Τούντορ Γκεοργκίου, θα προκαλέσει. Πραγματεύεται την ομοφυλοφυλική σχέση μεταξύ δύο κοριτσιών με φόντο το συντηρητισμό του Βουκουρεστίου και κρύβει μέσα του μια ιδιότυπη, ανεκπλήρωτη αιμομικτική σχέση. Το δραματικό «House of Sand» αφηγείται την ιστορία δύο γυναικών που θα προσπαθήσουν να επιβιώσουν απομονωμένες, εν έτη 1910, στην έρημο της Βόρειας Βραζιλίας. Δύο από τις πιο διάσημες ηθοποιούς στη Βραζιλία η Φερνάντα Μοντενέγκρο και η Φερνάντα Τόρρες, υποδύονται τη μητέρα και την κόρη, σχέση που έχουν και στην πραγματική ζωή. Στο Πολωνικό «The Collector» περιγράφεται αριστουργηματικά η άνοδος και η πτώση ενός γιάπι, μέσα σε 48 μόλις ώρες σε μια άριστη σκιαγράφηση της ζούγκλας του ανταγωνισμού και της φθοράς που προκαλεί στους ανθρώπους – γρανάζια του συστήματος. Τέλος στο σκληρό θρίλερ από τη Γαλλία «Wild Camp» θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε τον ορισμό του καταστροφικού έρωτα.   

FORUM
To Forum αποτελεί αναμφίβολα το πιο «ανεξάρτητο» κομμάτι του φεστιβάλ, κάτι σαν το Ευρωπαϊκό Σάντανς με ταινίες μικρού προϋπολογισμού, με ιδιαίτερη έμφαση σε καλλιτεχνικά κριτήρια. Από αυτές που θα δούμε στην Αθήνα, ξεχωρίζει η γερμανική παραγωγή «Lost and Found». Έξι νέοι σκηνοθέτες από την κεντρική και ανατολική Ευρώπη γύρισαν ταινίες μικρού μήκους οι οποίες ενώθηκαν στη συνέχεια σε ένα post production στη Γερμανία. Από τους σκηνοθέτες οι πέντε  συμμετείχαν στο talent campus της Berlinale το 2004 και ο έκτος, ο Στέφαν Αρσένιεβιτς, απέσπασε τη Χρυσή Άρκτο για τη μικρού μήκους ταινία του, «(Α)Torija» το 2003. Ένα ταξίδι από το στόμα στην πηγή του ποταμού Κόνγκο, τη μεγαλύτερη λεκάνη του κόσμου, μας αφηγείται το «Congo River» του Τιερί Μισέλ. Ο θεατής έρχεται αντιμέτωπος με τη μυθολογία του ποταμού διαμέσου των αιώνων και τις θρυλικές μορφές που έγραψαν ιστορία στην καρδιά της Αφρικής. Η νέα ταινία του καταξιωμένου Μίκα Καουρισμάκι «Brasileirinho», ένα ξεχωριστό ντοκιμαντέρ για τη μουσική παράδοση της Βραζιλίας, θα σας ξεσηκώσει. Τέλος δεν πρέπει να παραλείψουμε την ελληνική ταινία «Κινέττα» του Γιώργου Λάνθιμου, την μοναδική εγχώρια δημιουργία μεγάλου μήκους που συμμετείχε στο επίσημο πρόγραμμα της φετινής Berlinale.  

ΣYΓXPONOΣ ΓEPMANIKOΣ KINHMATOΓPAΦOΣ
Perspektive Deutsches Kino
Το συγκεκριμένο κομμάτι της Berlinale, που στοχεύει στο να προβάλλει νέους, ανερχόμενους Γερμανούς σκηνοθέτες γιόρτασε φέτος τον πέμπτο του χρόνο. Γερμανικές παραγωγές των τελευταίων πέντε χρόνων, όπως και πρεμιέρες γερμανικών ταινιών θα προβληθούν στα πλαίσια αυτού του αφιερώματος, το οποίο αναμένεται με τρομερό ενδιαφέρον λόγω της γρήγορης και καθοριστικής διείσδυσης των γερμανικών παραγωγών στο διεθνές box office τα τελευταία χρόνια. Από το πρόγραμμα ξεχωρίζει το «Digging for Beladonna». Ένα μεσαίου μήκους (40’) φιλμ, σε ασπρόμαυρο που συνδυάζει το βωβό με τον ομιλούντα κινηματογράφο και έχει επιρροές από μεγάλους δασκάλους του σουρεαλισμού αλλά και τους αδερφούς Κουέι. Από τα πρόσωπα του φεστιβάλ η Φράνκα Ποτέντε στην πρώτη της σκηνοθετική απόπειρα. Απίστευτα ενδιαφέρον είναι το ντοκιμαντέρ «80000 Shots» που παρουσιάζει την μετάλλαξη της πλατείας Ποτσντάμερ από το 1990 έως το 2000. Ένα μακροπρόθεσμο καλλιτέχνημα παρατήρησης που διαθέτει υπομονή, ακρίβεια, λεπτομέρεια, πληροφορίες, που είναι ταυτόχρονα κωμικό, ιστορικό και ποιητικό. Άλλο ένα ντοκιμαντέρ που θα σας τραβήξει την προσοχή είναι το «Blue Skin» με ήρωες τρεις φίλους που αφιέρωσαν τις ζωές τους σε ένα κοινό πάθος όταν αυτό ήταν αυστηρά ταμπού: το τατουάζ. Μέσα από τις βιογραφίες τους παίρνουμε μια γεύση για τον όμορφο εθισμό του τατουάζ.  Η ταινία μυθοπλασίας «Kiki & Tiger» είναι βασισμένη σε αληθινή ιστορία με ήρωες τον Κίκι που ζούσε παράνομα στη Γερμανία από τότε που οι Σέρβοι τον έδιωξαν από το Κόσσοβο, κρυμμένος στο σπίτι του Τάιγκερ, ενός Σέρβου που έχει μεγαλώσει στη Γερμανία. Το «Wholetrain» που αποτελεί το ντεμπούτο του Φλόριαν Γκάαγκ, διηγείται την ιστορία μιας ομάδας καλλιτεχνών του δρόμου οι οποίοι έχουν αφοσιωθεί στο να δημιουργήσουν τις προσωπικές τους αξίες και ιδανικά.  Τέλος ιδιαίτερης προσοχής αξίζει το «Science Fiction» του Φραντς Μιούλερ. Φυσιολογικά το φιλμ δεν είναι καθόλου αυτό που ο τίτλος του προδίδει, δηλαδή επιστημονικής φαντασίας. Το παράλληλο σύμπαν στο οποίο καταλήγουν οι δύο πρωταγωνιστές, ως συνέπεια της παράξενης άσκησης του σεμιναρίου, δε διαφέρει και πολύ από το δικό μας κόσμο.

TAINIEΣ ΓIA ΠAIΔIA KAI NEOYΣ
Οι παιδικές ταινίες που προβάλλονται στην ανάλογη ενότητα του κινηματογραφικού φεστιβάλ Βερολίνου, Kinderfilmfest/14plus, έχουν καθιερωθεί ως δουλειές που, αν και απευθύνονται κυρίως σε παιδιά του δημοτικού, δεν περιορίζουν το ενδιαφέρον τους μόνο στις μικρές ηλικίες αλλά αποτελούν μια σημαντική ενότητα του φεστιβάλ με μεγάλη προσέλευση από εφήβους και ενήλικους.  Στην Αθήνα θα μεταφερθούν και θα προβληθούν για πρώτη φορά στη χώρα μας μερικές από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταινίες της ενότητας αυτής, που έκλεψαν την παράσταση στην 56η Belrinale. Ένα από τα highlights του προγράμματος, το οποίο βέβαια καλό θα είναι να μελετήσετε αναλυτικά, είναι το αριστούργημα των αδερφών Γκριμ «Hansel and Gretel» που η κινηματογραφική του μεταφορά σε σκηνοθεσία Αν Γουάιλντ αποτελεί αναμφίβολα την καλύτερη κινηματογραφική εκδοχή που έχουμε δει. Το «Percy, Buffalo Bill and I» του Άντρες Γκούσταφσον αποτελεί επίσης εξαιρετική δουλειά όπως και το «Winky’s Horse», ένα από τα πιο τρυφερά και συγκινητικά φιλμ που έχουμε δει. Τέλος ξεχωριστή θέση έχει το τολμηρό, για παιδική ταινία αλλά αποκαλυπτικό «Blossoming of Maximo Oliveiros», βραβευμένο στη φετινή Berlinale στην ενότητα «Teddy».  

TEDDY AWARDS
Τo Βραβείo Queer Film στη Berlinale
Γκας Βαν Σαντ, Πέδρο Αλμοδόβαρ, Λούκας Μούντισον, Κωνσταντίνος Γιάνναρης και τόσοι ακόμα, μερικοί εκ των οποίων βραβευμένοι με Όσκαρ και διακεκριμένοι σε σπουδαία φεστιβάλ, δημιουργοί αναδείχτηκαν κερδίζοντας αυτό το ιδιαίτερα δημοφιλές βραβείο στο κινηματογραφικό φεστιβάλ Βερολίνου. Τα «Teddy Awards», ταινίες που έχουν gay & lesbian προσανατολισμό και πραγματεύονται τα ζητήματα που απασχολούν τους τρανσέξουαλ, αποτελούν αναμφίβολα ένα από τα πιο αγαπημένα γεγονότα της Berlinale, με δεκάδες σημαντικές ταινίες και αξέχαστα parties. Τα «Teddy Awards» γιορτάζουν τα 20 τους χρόνια και όταν λέμε γιορτάζουν, το εννοούμε αφού θα στηθεί ένα μεγάλο αφιέρωμα με σπουδαίους προσκεκλημένους, θα προβληθούν σημαντικές ταινίες που κέρδισαν Teddy Awards αλλά και οι καινούριες queer ταινίες, που βραβεύθηκαν, προερχόμενες από όλα τα τμήματα του φεστιβάλ. Τα highlight του φεστιβάλ περιλαμβάνουν την παρουσία του διευθυντή του Πανοράματος και εμπνευστή των «Teddy Awards» Βίλαντ Σπεκ, όπως επίσης και του παραγωγού τους Μέιμπελ  Άσενέλερ. Από τις ταινίες ξεχωρίζει το «Octopus Alarm», ένα ντοκιμαντέρ για έναν ερμαφρόδιτο που θα προκαλέσει αίσθηση ενώ προβάλλεται και η ταινία που πήρε το πρώτο βραβείο Teddy το 1986, ο «Νόμος του Πάθους» του Πέδρο Αλμοδόβαρ.

DREAM GIRLS
Οι Stars του ΄50
Ποιος έχει αντίρρηση πως η δεκαετία του ’50 υπήρξε η πιο glamorous που γνώρισε ποτέ ο παγκόσμιος κινηματογράφος με τις μεγαλύτερες ντίβες όλων των εποχών να πρωταγωνιστούν σε παραγωγές μεγάλων δημιουργών του Χόλιγουντ. Από την άλλη στην Ευρώπη κυριαρχούσε το ποιοτικό σινεμά χαμηλού προφίλ που ανέδειξε μερικές από τις κορυφαίες ερμηνεύτριες. Η φετινή ρετροσπεκτίβα της Berlinale, ήταν αφιερωμένη στις σταρ της δεκαετίας του ’50. Μια επιλογή ασπρόμαυρων ταινιών, με τις μεγαλύτερες ντίβες της συγκεκριμένης δεκαετίας, όπως η Σοφία Λόρεν, η Ελίζαμπεθ Τέιλορ, η Χάριετ Άντερσον, η Τζίνα Λολομπρίτζιτα, η Μπριζίτ Μπαρντό, η Γκρέις Κέλι, η Όντρεϊ Χέπμπορν και φυσικά η Μελίνα Μερκούρη σε πρωταγωνιστικούς ρόλους,  θα προβληθεί στα πλαίσια ενός τριήμερου αφιερώματος, που θα γίνει ειδικά στον αρχοντικό κινηματογράφο «Άστυ» στους Αμπελόκηπους. Ένα ταξίδι μισού αιώνα, πίσω στο χρόνο, που θα συζητηθεί πολύ και θα δώσει την ευκαιρία σε πολλούς από εμάς να θαυμάσουμε όλες αυτές τις μεγάλες κυρίες, εκεί που τους αξίζει. Στη μεγάλη οθόνη φυσικά. Στο πλαίσιο της ενότητας προβάλλονται: «Ποτέ την Κυριακή» του Ζιλ Ντασέν, «Καλοκαίρι με τη Μόνικα» του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, «Και ο Θεός Έπλασε τη Γυναίκα» του Ροζέ Βαντίμ, «Ένα Αστέρι Γεννιέται» του Τζορτζ Κιούκιορ, «Bellissima» του Λουκίνο Βισκόντι, το «Ταξίδι στην Ιταλία» του Ρομπέρτο Ροσελίνι και το «Κρίμα που Είσαι Κατεργάρα» του Αλεσάντρο Μπλασέτι.