Σκηνοθεσία: Νίκος Παναγιωτόπουλος
Σενάριο : Νίκος Παναγιωτόπουλος, Μισέλ Φάϊς
Παίζουν: Λευτέρης Βογιατζής, Αλεξία Καλτσίκη, Δημήτρης Πουλικάκος
Διάρκεια: 103 λεπτά
Εταιρία διανομής: Μaster S.A.
«ΑΘΗΝΑ - ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ» είναι η διαδρομή που τυχαία θα ακολουθήσει ο ήρωας της ταινίας, ένας ώριμος άνδρας, ο οποίος μετά τον πρόσφατο χωρισμό του με την επί πολλά χρόνια σύζυγό του και σχεδόν στα όρια της κατάθλιψης επιχειρεί ένα ταξίδι με αυτοκίνητο χωρίς πραγματικό σκοπό. Καταρχήν τελικός προορισμός του φαινόταν να είναι η Θεσσαλονίκη με πρόφαση την επίσκεψη στον άρρωστο πατέρα του. Απρόσμενα όμως γεγονότα στην εθνική οδό τον κάνουν συμπρωταγωνιστή σε μια περιπέτεια, η οποία καταλήγει μετά από πολλές στάσεις και παρακάμψεις στην Κωνσταντινούπολη...
Στην Ανατολή, πάντα κάτι θα ανατέλλει. Η Κωνσταντινούπολη γεφυρώνει την Ευρώπη με την Ασία. Όπως και οι ταινίες του Νίκου Παναγιωτόπουλου, συνέδεαν τον δυτικό κοσμοπολιτισμό, με την εξ’ανατολής προερχόμενη ματαιότητα. Σε αυτό το ταξίδι αυτό που ταξιδεύει είναι θραύσματα συμπεριφορών, εικόνων, ήχων. Ένας μετεωρισμός που δεν μπορεί να περιγραφεί. Το βάρος δεν δίνεται στη γεωγραφία των τοπίων, αλλά στους ίδιους τους ανθρώπους και ιδιαίτερα στα πρόσωπα. Τρεις χαρακτήρες, χωρίς κανένα συνδετικό κρίκο μεταξύ τους, παρά μόνο το δρόμο. Ένας αστός δικηγοράκος άρτι χωρισμένος, που διακατέχεται από μια υπαρξιακή θλίψη. Μια γυναίκα που θέλει απεγνωσμένα να διαφεύγει από τον εαυτό της, από τη πραγματικότητα και ένας κλαρινιτζής που είναι αφοσιωμένος στη μουσική και τους μύθους του. Αυτή η παράξενη σύναξη, δεν έχει πυξίδα. Σταματά εκεί που τελειώνει ο δρόμος. Οι δρόμοι όμως δεν έχουν τέλος. Ο δικηγόρος έχει περάσει μια ζωή στις συμβάσεις, βγάζοντας διαζύγια. Ακολουθεί σαν υπνωτισμένος το δίδυμο. Το ελκύει αυτό που δεν ήταν ποτέ. Ακολουθεί γλυκά το τέλος του. Αφήνεται να παρασυρθεί, σαν να είναι η τελευταία του επιθυμία, χωρίς σπασμωδικές κινήσεις, δίχως βία. Αθώος, αφού δεν διεκδικεί τίποτε. Οι πεποιθήσεις του έχουν αρθεί. Αυτές μαζί με την ηθική του στάση τον έχουν κρατήσει δέσμιο, τόσα χρόνια. Δεν διεκδικεί ερωτικές συγκινήσεις. Αναρωτιέται για το ποιος κερδίζει και ποιος χάνει στο παιχνίδι της αγάπης και τελικά τι το παιγνιώδες έχει, αφού στο τέλος πληγώνει. Νιώθει την άσφαλτο να τον τραβά από τη μύτη. Η πιο ambient ταινία του Νίκου Παναγιωτόπουλου των τελευταίων χρόνων, που μοιάζει να έχει βγει από τα κιτάπια του Μελοδράματος. Η ταινία είναι το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Κανένα σασπένς, η αρχή της ταινίας σηματοδοτεί το τέλος. Οι ηθοποιοί χρησιμοποιούνται σαν μοντέλα υποκριτικής. Λαμβάνουν τους φιλμικούς εαυτούς τους, σαν κάτι το θνησιγενές. Οι κινήσεις λαμβάνουν χώρα μέσα στο κάδρο. Το σύνολο όμως των σκέψεων, παραμένει εκτός. Η σιωπή είναι ο χώρος που επιτρέπει να εισβάλει το άρρητο, το αμφίσημο. Εκεί ο ρεαλισμός είναι που κερδίζει, ξινίζοντας βέβαια το μεγάλο κοινό. Η πλοκή στη ταινία απαλείφεται. Το σενάριο αναζητείται επίσης. Ο Παναγιωτόπουλος αποφεύγει συστηματικά τα δεσμά του χαρτιού και του μολυβιού. Καταγράφει ατόφια, επαναλαμβανόμενα συναισθήματα πάνω στην οθόνη. Διερευνά και αυτός μαζί με τους πρωταγωνιστές του, τα μικρά αινίγματα που ακολουθούν κατά πόδας την ιστορία του. Η ταινία δεν είναι αυτό που βλέπεις, αλλά αυτό που εφευρίσκεις παρατηρώντας το. Ο Παναγωτόπουλος πλάθει μια εξόφθαλμη κατασκευή, που περνά τη πραγματική συγκίνηση που της αρμόζει. Μια ταινία για τη ματαιότητα των επιλογών, σε μια πορεία με αναπόδραστο τέλος. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος κάνει κινηματογράφο, με θέμα τον κινηματογράφο.
Νίκος Κουρμουλής
Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος αποτελεί έναν εκ των πρωτεργατών του Ν.Ε.Κ . Σκηνοθέτης 12 ταινιών, με κοινά αποδέκτες από κοινό κι κριτική, με ταινίες που έχουν διχάσει κι με ταινίες που έχουν από κοινού απορρίψει οι πάντες . Αποτυχημένος εμπορικά όπως έχει δηλώσει πρόσφατα στις εκδηλώσεις του ΙΕΚ Ακμη, άλλα πάντα βρίσκει λεφτά για την επόμενη του ταινία ( πάλι τα λόγια του ίδιου του δημιουργού ) .Με μια μεγάλου μήκους ταινία κάθε χρόνο, αποτελεί αξιοσημείωτο γεγονός για τον ελληνικό κινηματογράφο ..Επίσης όπως ο ίδιος έχει δηλώσει κατ επανάληψη με διάφορες παραλλαγές κάνει ταινίες για τους φίλους του ( κουσούρι του Ν.Ε.Κ που έχει κληροδοτήσει την σύγχρονη κινηματογραφική παραγωγή ) .Μέχρι εδώ έχουμε μόνο γεγονότα .
Ο Παναγιωτόπουλος αποτελεί απ αυτές τις ειδικές περιπτώσεις δημιουργών που το όραμα τους κάποια στιγμή τους καταβροχθίζει κι μένει μετέωρο.Χωρίς κεφαλή πλέον, γίνεται αυτοσκοπός η υπηρέτηση του κι ο χρόνος κυλάει .Ο χρόνος μαζί του σαν φυσικό επακόλουθο δωρίζει την εμπειρία που δεν φτάνει όμως να δώσει πνοή στις εικόνες κι στα έργα του δημιουργού.Ο ίδιος εξαρτημένος πια συνεχίζει την προσπάθεια του με "φυσικές" εκλαμψεις που θαμπώνουν όλο κι περισσότερο το γυαλί που έχει εγκλωβιστεί. Πλέον ο δημιουργός μοιάζει με κυνηγημένο κινηματογραφικό ήρωα που παλεύει με την αντανάκλαση του .
Έτσι φτάνουμε στο 2008 με την καινούργια του ταινία Αθήνα - Κωνσταντινούπολη. Στην ταινία παρόν όλο το παναγιωτοπουλικο σύμπαν με τις εμμονές του παρελθόντος .Μαζί με την τριάδα των πρωταγωνιστών, παν τα σε μια γωνία αθέατος ο φίλτατος Γκοντάρ. Ένα σινεμά που την δεκαετία του 60 έκανε την οριστική του ρήξη με τον κλασσικό κινηματογράφο, μα σήμερα όταν ανακυκλώνεται τρεις δεκαετίες μετά δείχνει τόσο γερασμένο .Αυτήν την φορά νιώθω την ανάγκη να μιλήσω περισσότερο σαν θεατής που εκφράζει την άποψη του δημόσια .Συνήθως στις κριτικές ο κριτής παίρνει μια απόσταση από τα προσωπικά του γούστα κι προσπαθεί να μιλήσει σαν επιστήμονας με επιχειρήματα κι γεγονότα .Αδυνατώ να το κάνω ειδικά σ αυτή την περίπτωση .Ίσως να μην θέλω, ίσως να μην μπορώ .Είμαι επίτηδες γενικόλογος κι αόριστος .Ο χρόνος κυλάει κι μαζί του κι εμείς .Όταν οι εμμονές μας μας κρατούν δέσμιους δεν προχωράμε κι αρα, δεν πάμε πουθενά .Έτσι μου μοιάζει κι η ταινία ένα road movie που δεν παει πουθενά .Μένει στάσιμο από την αρχή .Κι αν η τελευταία σκηνή έχει τη δύναμη να μας εξιταρει η πρώτη μας έχει πει ήδη το τέλος .
Σ αυτό φυσικά θα υπάρχουν ενστάσεις. Κατανοητό .Σε μια συζήτηση με ένα δάσκαλο μου από την σχόλη μου είπε ότι είναι σε μεγάλα κέφια το Παναγιωτόπουλος .Με αυτήν την ταινία κατασταλάζουν όλοι οι ήρωες των τελευταίων ταινιών .Μου είπε επίσης να βλέπω τα πράγματα κινηματογραφικά κι όχι μόνο με βάση το περιεχόμενο .Τα παλ χρώματα π.χ της αρχής με τα ψυχρά της συνέχειας κι πάλι παλ που έχουν σχέση με την οπτική του ήρωα κι άλλα τα οποία είναι αλήθεια δεν τα είδα ή δεν με ερέθισαν ώστε να στοχαστών πάνω σ αυτό .Δίνω κι αυτήν την εκδοχή στην ίδια μου την "κριτική " προσπαθώντας να δώσω όσο γίνεται μια ατελής συνθήκη θέασις .Η τελική επιλογή δική σας .
Γιώργος Τζίσσους
