Σκηνοθεσία : Ozgur Yildirim
Σενάριο : Ozgur Yildirim
Πρωταγωνιστούν: Denis Moschitto, Moritz Bleibtreu, Volkan Ozcan , Fahri Yardim, Reyhan Sahin, Lilay Huser ,Philipp Baltus, Henny Reents, Hans Low, Simon Goerts , Murat Karaman , Enver Aki Lukas Gregorowicz ,Jelica Batarilo, Peter Jordan ,Toni Varvasoudis ,Neil Malik Abdullah
Διάρκεια 92'
Διανομή ROSEBUD
Ο Τσίκο και ο κολλητός του, ο Τιμπέτ, πιστεύουν πως τα χρήματα, η εξουσία και ο σεβασμός είναι τα μόνα που μετράνε για δύο νέους Τουρκικής καταγωγής στα προαστιακά γκέτο του Αμβούργου. Ο Τσίκο χρησιμοποιεί το μυαλό του για να τραβήξει την προσοχή του Μπράουνι, ενός μεγαλέμπορα ναρκωτικών που ελέγχει όλα όσα οι δύο φίλοι ονειρεύονται να αποκτήσουν. Καταφέρνει να κερδίσει την εμπιστοσύνη του Μπράουνι και γίνεται το δεξί του χέρι στον τοπικό υπόκοσμο των ναρκωτικών. Όταν όμως ο Τιμπέτ έρχεται σε σύγκρουση με τον βίαιο Μπράουνι, ο Τσίκο κινδυνεύει να χάσει όλα αυτά για τα οποία ρίσκαρε τη ζωή του: τη φήμη του, την κοινωνική του θέση και τη φιλία του με τον Τιμπέτ.
Ένας "Σημαδεμένος " Τούρκος, μετανάστης στην Γερμανία, τρίτης γενιάς είναι ο πρωταγωνιστής της πρώτης μεγάλου μήκους του Ozgur Yildirim .Αυτή η ταινία θα μπορούσε να είναι πολλά πράγματα .Μια κριτική προσέγγιση στο ιδεολόγημα της Δύναμης, μια ηθικοπλαστική ταινία για την φιλία, ένα απλό γκαστερικο film προς τέρψη, η περιγραφή κι τα αδιέξοδα στα γκέτο της Ευρώπης . Τι είναι τελικά ;
Καταρχήν οι ομοιότητες με την κλασσική ταινία είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς .Ο κορμός της αφήγησης μένει ίδιος, η άνοδο κι η πτώση ενός επίδοξου εμπόρου ναρκωτικών κι ο ιδιαίτερος ηθικός κώδικας του .Αφαιρείς τα πιστολίδια την αμερικανοθρεμενη βια , τα χολιγουντιανά εφέ, τοποθετείς τον ήρωα σε ένα γκέτο της Γερμανίας, δίνεις έμφαση στου χαρακτήρες κι μέχρι εδώ καλά .Chico τον λένε τον ήρωα μας κι action ...
Οι μετανάστες του δυτικού κόσμου είναι από τα νευραλγικά σημεία του συστήματος ,γκέτο κι περιθωριοποίηση πρωτίστως κοινωνική ,οικονομικά αδιέξοδα,απουσία παιδείας.Σε ένα τέτοιο κόσμο μεγάλωσε ο Chico κι ( γι αυτο ; ) θέλει να γίνει γκάγκστερ .Η ταινία εδώ αρχίζει .Είναι σκληρός έξυπνος κι πιστεύει στην δύναμη .Η προσωπική του κοσμοθεωρία βασίζεται σ αυτό το ιδεολόγημα .Ο μουσουλμάνος Chico ερμηνεύει ακόμα κι την θρησκεία κι τον Θεό με βάση την δύναμη ( Είναι Θεός γιατί έχει δύναμη ) .Αλλά δυστυχώς αυτή η πτυχή περνάει επιφανειακά κι χάνεται .
Το γκετο στο οποίο ζει όχι μόνο δεν ενυπάρχει στην ατμόσφαιρα αλλά είναι τόσο πίσω στην πορεία της ιστορίας που ξεχνάς σχεδόν ότι ο ήρωας μας είναι μετανάστης .Συνεχώς η ιστορία βρίσκει μπροστά της την φιλία του Chico με τον κολλητό του .Όλα τα διλήμματα οι αντιξοότητες τα αδιέξοδα καθορίζονται με βάση αυτό το σχήμα με αποτέλεσμα τα μελοδραματικά στοιχεία του τέλους κι τα απανωτά κλισέ .Το σημαντικότερο όμως κι ο πυρήνας που οδηγεί σε αυτό είναι ότι ο στοχασμός του σκηνοθέτη δεν μπορεί να ενσαρκωθει στην ταινία.Λείπει το βάθος στην ιστορία . Η ιδέα να χρησιμοποιήσει για όχημα μια γνωστή σε όλους μας κινηματογραφική κι σεναριακη γραφή με κώδικες εύκολα αναγνωρίσιμους κι ερμηνευσιμους από το σύνολο του κοινού την βρίσκω " μοντέρνα " .
Κι εξηγούμε .Ο κινηματογράφος έχει βαλτώσει, ανακυκλώνεται κι αναμασάτε αξιοθαύμαστα σε σημείο να φτάνουμε στο σημείο να απαρνηθούμε κάθε δυνατότητα εξέλιξης .Η σκέψη ακόμα κι για το καινούργιο εξοστρακίζεται με ευκολία λογω της "μεγάλης ιδέας" της εποχης " όλα έχουν γίνει " .Εδώ λοιπόν σε μια δύσκολη εποχή έρχονται δημιουργοί που χρησιμοποιούν ολόκληρες φόρμες με καθιερωμένους κώδικες κι τις εφαρμόζουν με καινούργια προβληματική .Και έχουμε ταινίες, πιο σύγχρονες από ποτέ, φρέσκιες κι το σημαντικότερο κάτι δείχνει να αλλάζει .Αυτό είναι ένα πρώτο βήμα .
Ξαναγυρνάμε στην ταινία κι έχουμε να λέμε .Γκέτο δεν έχουμε, αλληγορία η έστω προσέγγισή στην πραγματικότητα του Ευρωπαίου μετανάστη δεν έχουμε κι μας μένει η φιλία.Ολα περιστρέφονται γύρω από αυτό κι η ταινία τελειώνει με το θάνατο του Chico .Τέλος ας σημειωθεί η απουσία των γυναικών όχι σαν φυσική παρουσία , αλλα σαν αναφορά στην γυναίκα μετανάστρια .Όλες οι γυναίκες περιστρέφονται γύρω από τους άντρες σε ρόλο μάνας, ερωμένης, συζύγου .
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΣΣΟΥΣ (*1/2)
Πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του 28χρονου Οζγκούρ Γιλντιρίμ, Τούρκου δεύτερης γενιάς μεταναστών. Προβλήθηκε στο πανόραμα της φετινής Μπερλινάλε, αποσπώντας θετικές κριτικές. Έχοντας κερδίσει πολλές διακρίσεις για τις μικρού μήκους ταινίες του, κατάφερε να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από την εταιρία παραγωγής του Φατίχ Ακίν. Το σενάριο είναι δικό του, βασισμένο και σε προσωπικές εμπειρίες μια και ο ίδιος μεγάλωσε σε ένα ανάλογο προάστιο του Αμβούργου. Ρεαλιστικό ύφος (γυρίσματα σε φυσικούς χώρους και στα συγκεκριμένα προάστια του Αμβούργου, κάμερα στο χέρι, φωτογραφία ελαφρώς υποφωτισμένη). Το φιλμ εντυπωσιάζει με την αμεσότητά του, την αυθεντικότητα, την αποτύπωση της βίας και της σκληρότητας – σε βαθμό που ορισμένες φορές σοκάρει.
Είναι εμφανής η επιρροή από ταινίες όπως το «Μίσος» του Κασοβίτς (σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, η μόνη ταινία που αποτυπώνει την πραγματικότητα στα υποβαθμισμένα προάστια των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων), της πρώτης ταινίας του Φατίχ Ακίν «Kurz und Schmerzlos» που προβλήθηκε φέτος στην Ελλάδα, και της ταινίας του Μάρτιν Σκορσέζε «Κακόφημοι Δρόμοι». Σίγουρα η ιστορία δεν πρωτοτυπεί. Την έχουμε δει πολλές φορές. Αυτό που διαφοροποιεί το φιλμ, δεν είναι τόσο η οπτική του προσέγγιση όσο η ανάπτυξη των χαρακτήρων. Είναι αληθινοί, κινούνται ανάμεσα στο καλό και το κακό. Η μόνη σταθερή αξία είναι η φιλία. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στους διαλόγους – απόλυτα αυθεντικοί – και στη χρήση της μουσικής χιπ-χοπ με στίχους κοινωνικού προβληματισμού, κάτι που γίνεται για πρώτη φορά σε γερμανική ταινία σε τέτοιο βαθμό. Επιπλέον, απομυθοποιείται το όνειρο της με κάθε τρόπο οικονομικής επιτυχίας και απεικονίζεται η απώλεια ταυτότητας των μεταναστών.
Πολύ καλή η ερμηνεία του Ντένις Μοσκίτο (ιταλοτουρκικής καταγωγής, επίσης μετανάστης δεύτερης γενιάς). Με εκφραστικότητα μας παρουσιάζει την τραγικότητα των επιλογών του. Και οι άλλοι ηθοποιοί ανταποκρίνονται στους ρόλους τους. Η Ρεϊχάν Σαχίν (η πόρνη) κινείται με επιτυχία στον χώρο του γερμανικού χιπ-χοπ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΙΑΧΙΔΗΣ (***)
