Σκηνοθεσία: Αλεξέι Μπαλαμπάνοφ
Σενάριο: Αλεξέι Μπαλαμπάνοφ
Πρωταγωνιστούν: Άνια Κουζνέτσοβα, Αλεξέι Πολιγιάν, Λεονίντ Γκρομόφ, Αλεξέι Σερεμπριάκοφ, Λεοντίντ Μπιτσεβίν, Ναταλία Ακίμοβα, Μιχαήλ Σκριαμπίν, Γιούρι Στεπάνοφ
Διάρκεια: 89’
Διανομή: Rosebud
http://www.gruz200.ru/main/
Δεύτερο εξάμηνο του 1984 κι ενώ ο πόλεμος στο Αφγανιστάν μαίνεται, η Σοβιετική Ένωση έχει ήδη μπει σε τροχιά μεταρρυθμίσεων. Μια βλάβη στο αυτοκίνητο του Αρτέμ, καθηγητή επιστημονικού αθεϊσμού και ενεργού μέλους του Κομμουνιστικού Κόμματος της χώρας, ο οποίος κατευθυνόταν προς τη μικρή βιομηχανική πόλη Λένινσκ για να επισκεφθεί τη μητέρα του, θα τον φέρει στο επίκεντρο μιας σειράς από αναπάντεχα κωμικοτραγικά γεγονότα, στα οποία μεταξύ άλλων θα εμπλακούν ένας αντικαθεστωτικός ποτοποιός και η καπάτσα γυναίκα του, ο ροκάς φίλος της ανηψιάς του καθηγητή και η παρθένα κόρη ενός πολιτικού, ένας γκαντέμης Βιετναμέζος κηπουρός και ένας παρανοϊκός αστυνομικός με την τηλεορασόπληκτη μητέρα του…
«Φορτίο 200» είναι η κωδική ονομασία που είχαν δώσει οι Σοβιετικοί στα πτώματα των στρατιωτών τους που κατέφθαναν σωρηδόν από το μέτωπο, κατά τη διάρκεια του 9χρονου Σοβιετικο-Αφγανικού πολέμου. Για τον Αλεξέι Μπαλαμπάνοφ όμως, σκηνοθέτη και σεναριογράφο του ομώνυμου φιλμ που βραβεύτηκε στο φετινό Φεστιβάλ του Ρότερνταμ, το 1984, η χρονιά δηλαδή όπου διαδραματίζονται τα –εμπνευσμένα, υποτίθεται, από πραγματικά περιστατικά – γεγονότα που παρακολουθούμε επί της οθόνης, το πτώμα ήταν η ίδια η Σοβιετική Ένωση, με τους πάντες – από επιφανείς καθηγητές και υψηλόβαθμους αστυνομικούς, μέχρι νεαρούς οπορτουνιστές, που στο μυαλό τους είχαν μόνο τον γρήγορο και εύκολο χρηματισμό – να μη χάνουν ευκαιρία να ασελγήσουν στο κουφάρι της. Η οργή είναι σίγουρα το κλειδί εδώ για τον Μπαλαμπάνοφ, δηλωμένο πολέμιο του κομμουνισμού, ο οποίος, κατά πάσα πιθανότητα ανιχνεύει στο σημερινό κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι της πατρίδας του κάποια κοινά στοιχεία εν σχέσει με τότε και γι’ αυτό κι αποφάσισε να ξυπνήσει δυσάρεστες μνήμες, παρουσιάζοντας τα όσα συνέβαιναν στο παρελθόν σε μία όσο το δυνατόν πιο ακραία και σαδιστική εκδοχή τους, με προφανή σκοπό να ταράξει για τα καλά τα νερά.
Με τον αθεϊσμό να διδάσκεται κανονικά και με το νόμο στα σχολεία, οι έννοιες «συνείδηση» και «σωτηρία της ψυχής» φαντάζουν «ψιλά γράμματα» για τη «μοντέρνα» νεολαία της περιόδου και ο Βαλέρα, εκλεκτό τέκνον της, με φιλοσοφία του το «αν το φυσάς το χρήμα, ποτέ δε θα σου λείψει το ποτό και οι γκόμενες», δεν το ’χει σε τίποτα να την πέσει στην Αντζέλικα, τη φίλη της κοπέλας του, την οποία συναντά σε κάποιο παρακμιακό club. Η ίδια, κατατρομαγμένη και ξυλιασμένη, ξυπνά το ερωτικό ενδιαφέρον ενός μεθυσμένου ποτοποιού, με βεβαρημένο ποινικό μητρώο, στο αγρόκτημα του οποίου καταφθάνουν με το Βαλέρα, όταν εκείνος ξεμένει από αλκοόλ. Ωστόσο, τα πραγματικά βάσανα της Αντζέλικα, κόρης του γενικού γραμματέα του Κ.Κ., ξεκινούν από τη στιγμή που τη βάζει στο μάτι ο λοχαγός Ζούροφ, ένας ανατριχιαστικός στην όψη αστυνομικός (η σεκάνς όπου κολλά ξαφνικά τη φάτσα του στο τζάμι του αυτοκινήτου από τη μεριά της Αντζέλικα, θα μπορούσε άνετα να έχει ξεπηδήσει από τη θρυλική «Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών»!), ο οποίος τυγχάνει να βρίσκεται εκεί γύρω και αποφασίζει να την απαγάγει και να την πάει σπίτι του στο κοντινό Λένινσκ, όπου και θα την παρουσιάσει στη μάνα του ως τη σύζυγό του!
Ο Ζούροφ, ένας γνήσιος ψυχοπαθής, που ζει με την – αποχαυνωμένη από τη διαρκή παρακολούθηση τηλεόρασης – μητέρα του σε ένα άθλιο διαμέρισμα και προβαίνει σε κατάχρηση εξουσίας χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανέναν, αποτελεί ακριβώς τον καταλύτη που χρειαζόταν ο Μπαλαμπάνοφ για να τραβήξει τα πράγματα στα άκρα, με το σπίτι του να μετατρέπεται, μέσω μιας σειράς διαβολικών συμπτώσεων και αναπάντεχων συμβάντων, σε κάτι ανάμεσα σε θέατρο του παραλόγου και άντρο ακολασίας, όπου το γκροτέσκο διανθίζεται με ένα χιούμορ… πίσσα μαύρο!
Με το – γεμάτο Ρώσικα hits της εποχής εκείνης – soundtrack να δίνει ιδιαίτερο χρώμα στα τεκτενόμενα (προκαλώντας ουκ ολίγα χασκόγελα, όντας η αποθέωση του κιτς…), το μουντό βιομηχανικό τοπίο του Λένινσκ να δίνει μια έξτρα απωθητική όψη στο σύνολο, τη «βία στη βία» λογική της σεκάνς όπου η σύζυγος του αδίκως χρεωμένου με φόνο ποτοποιού μπουκάρει στο διαμέρισμα του Ζούροφ οπλισμένη με καραμπίνα, να εντείνει την αίσθηση της ματαιότητας και τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών του να φαντάζουν αφύσικα ρεαλιστικές, ο Μπαλαμπάνοφ ολοκληρώνει μια ταινία που μέσα από τις ενίοτε απάνθρωπα σκληρές, βουτηγμένες στην υπερβολή εικόνες της, πετυχαίνει να ξεμπροστιάσει και να καυτηριάσει όσο λίγες μια για χρόνια ολόκληρα αθέατη πραγματικότητα…
