ΑΡΧΙΚΗ arrow CINEMA arrow 300
300 ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Εκτύπωση
Αξιολογήστε το κείμενο:
(5 ψήφοι)
Συντάκτης: Παντελής Mαυρομμάτης   
27.02.07
Πριν από περίπου δύο χρόνια, το όνομα του διακεκριμένου στο χώρο των κόμικς, Φρανκ Μίλερ, σιγοψιθυρίστηκε σχεδόν από ολόκληρο το κινηματογραφόφιλο κοινό, μετά την τεράστια απήχηση της μεταφοράς τού «Sin City» στη μεγάλη οθόνη. Πλέον, εν έτει 2007, ήρθε η ώρα να απασχολήσει έντονα και το ευρύ …ελληνικό κοινό, καθώς η κινηματογραφική διασκευή μιας άλλης εικονογραφημένης νουβέλας του διάσημου δημιουργού σχετίζεται άμεσα με την ιστορία του τόπου μας, αφηγούμενη τα γεγονότα της μάχης των Θερμοπυλών (480 π.Χ.) και την αυτοθυσία του βασιλιά Λεωνίδα και των 300 Σπαρτιατών. Και αν το γνωστό επίγραμμα  του αρχαίου ποιητή Σιμωνίδη προτρέπει διά «στόματος» των νεκρών πολεμιστών να διαδοθούν στους συμπατριώτες τους τα ηρωικά κατορθώματά τους, ο Μίλερ, υπακούοντας στους δικούς του νόμους, φρόντισε να τα διαδώσει σε ολόκληρο τον κινηματογραφικό κόσμο. Έστω και αν η δική του, εναλλακτική εκδοχή εγείρει ποικίλες αντιρρήσεις…   


Χόλιγουντ και Ελληνική Ιστορία…

Ανδρεία, αυτοθυσία, πατριωτισμός, γενναιότητα, ρώμη, υστεροφημία. Αυτά είναι μερικά μόνο από τα ουσιαστικά που συνοδεύουν το πέρασμα των 300 επίλεκτων στρατιωτών του Σπαρτιάτη βασιλιά Λεωνίδα από τα Στενά των Θερμοπυλών, κάθε φορά που οι περισσότεροι εκ των Ελλήνων ανασύρουν στη μνήμη τους το ιστορικό αυτό γεγονός. Αυτό που όμως το ίδιο το (πρόσφατο) παρελθόν μάς διδάσκει είναι πως στις περιπτώσεις που το Χόλιγουντ κατέφυγε στην ελληνική ιστορία για να αντλήσει θεματολογία επικών υπερπαραγωγών, η εντός συνόρων υποδοχή κάθε άλλο παρά συνοδεύτηκε με συναισθήματα ανάλογης …υπερηφάνειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η «Τροία» του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν που κυκλοφόρησε το 2004, αλλά και ο «Μέγας Αλέξανδρος» του Όλιβερ Στόουν, που ακολούθησε λίγους μήνες αργότερα. Αμφότερα υπήρξαν πολλά υποσχόμενες παραγωγές υψηλού μπάτζετ, διανθισμένες με συναρπαστικές σκηνές μάχης, ωστόσο στιγματίστηκαν ως ιστορικά ανακριβείς και αντιμετώπισαν τη δριμεία κριτική του συνόλου των θεατών (και όχι μόνο). Ακολουθώντας τον ίδιο …σκληρό νόμο, λοιπόν, το «300» κινδυνεύει να συμπεριληφθεί στην παραπάνω κατηγορία και έτσι μια από τις πλέον φαντασμαγορικές περιπέτειες να χάσει τη μαγεία της, παραδομένη στο κυνήγι του εντοπισμού των -ολοφάνερων κατά τα άλλα- ιστορικών σφαλμάτων. Μήπως όμως θα έπρεπε να εξετάσουμε το θέμα κάπως πιο αποστασιοποιημένα;

…ή αλλιώς: Φρανκ Μίλερ και όχι Ηρόδοτος

Η ιδιαιτερότητα του «300» άλλωστε έγκειται στο γεγονός πως δε βασίζεται στις ιστορικές καταγραφές των γεγονότων, αλλά αντλεί το υλικό του αποκλειστικά από τη σειρά κόμικς του Φρανκ Μίλερ. Ο ίδιος ο δημιουργός μάλιστα τόνισε: «Δεν πρέπει να τη δείτε σαν ταινία βασισμένη σε αληθινά περιστατικά, απλούστατα γιατί δεν είναι. Πρόκειται για μια ταινία μυθοπλασίας με πολλά φανταστικά στοιχεία που προστέθηκαν για να γίνει πιο εντυπωσιακή». Και η «σφαίρα» της μυθοπλασίας υπήρξε ουσιαστικά ανέκαθεν το πεδίο δράσης του Μίλερ. Από την αρχή της καριέρας του, όταν μετέτρεψε τις εικονογραφημένες περιπέτειες του «Daredevil» σε ένα από τα δημοφιλέστερα κόμικ στην Αμερική (εισήγαγε στη σειρά τη femme fatale -και συμπτωματικά ελληνικής καταγωγής- Electra), μέχρι και την πρόσφατη πρώτη σκηνοθετική του απόπειρα με το «Sin City», ο 50χρονος Αμερικανός έδωσε ζωή μέσω της πένας του σε πολλούς αγαπημένους φανταστικούς ήρωες, διανύοντας μια σταδιακά ανοδική πορεία στο καλλιτεχνικό στερέωμα. Κυρίαρχα στοιχεία στο έργο του είναι η αλά φιλμ νουάρ αισθητική, η οποία προσδίδει μια εξαιρετικά σκοτεινή και πιο ρεαλιστική ατμόσφαιρα στις ιστορίες, αλλά και τα συστατικά γιαπωνέζικων manga που ενίοτε δανείζεται για να πλαισιώσει τους χαρακτήρες του. Έχοντας λοιπόν στο ενεργητικό του πολλαπλές συνεργασίες με τις γνωστές εταιρίες κόμικς «DC» και «Marvel», συμμετοχές σε τεύχη των Batman, Spiderman και Wolverine αλλά και όντας υπεύθυνος για το σενάριο στα κινηματογραφικά σίκουελ του «Robocop», ο Μίλερ δε θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι επιχειρεί να παραδώσει μαθήματα …ιστορίας. Αντιθέτως, όλα συνοψίζονται στην εξής ατάκα του Ζακ Σνάιντερ, σκηνοθέτη του φιλμ: «Ο Φρανκ πήρε ένα ιστορικό γεγονός και το μετέτρεψε σε μυθολογία…».


Οι 300 του Λεωνίδα από κόμικ στο πανί

Έχουμε διανύσει σχεδόν μια δεκαετία από τότε που κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος της πεντάτομης σειράς κόμικ «300». Ο Φρανκ Μίλερ ωστόσο επεξεργαζόταν την ιδέα της συγγραφής του από όταν ήταν ακόμη παιδί και είχε εντυπωσιαστεί από την ιστορία του Λεωνίδα και των 300 Σπαρτιατών, που έπεσαν ηρωικά στο πεδίο της μάχης πολεμώντας ενάντια στο πολυάριθμο στρατό του Πέρση βασιλιά Ξέρξη. Ένα γεγονός το οποίο όμως δεν είχε υποπέσει στην αντίληψή του επειδή υπήρξε λάτρης της αρχαίας ελληνικής ιστορίας, αλλά επειδή έτυχε να παρακολουθήσει την ταινία «The 300 Spartans» (1962) του Ρούντολφ Ματέ. Έκτοτε χαρακτήριζε τη Μάχη των Θερμοπυλών ως «την καλύτερη ιστορία που έχει ακούσει ποτέ», αλλά μόλις προς τα μέσα της δεκαετίας του ’90 αποφάσισε να ταξιδέψει στη χώρα μας, να δει από κοντά τις Θερμοπύλες και να συλλέξει τις απαραίτητες πληροφορίες που θα τον βοηθούσαν στην υλοποίηση του έργου. Τελικά το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε το 1998 από την «Dark Horse Comics» και έφερε τον τίτλο «Τρόμος», ενώ τα επόμενα τέσσερα ονομάστηκαν κατά σειρά «Καθήκον», «Δόξα», «Μάχη» και «Νίκη». Από τους τίτλους και μόνο γίνεται αισθητή η ατμόσφαιρα έντασης που αποπνέεται μέσα από τις σελίδες του «300» και η οποία -δεδομένης και της τελειομανίας του Μίλερ- αποτυπώνεται πλήρως και στην ταινία. Για να επιτευχθεί αυτό βέβαια και να διατηρηθεί το σκοτεινό περιβάλλον της εικονογραφημένης σειράς, χρειάστηκε να υποστούν ψηφιακή επεξεργασία όλες οι σκηνές των γυρισμάτων, με τους ηθοποιούς να «παίζουν» σε κενό φόντο και εν συνεχεία ο υπολογιστής να συμπληρώνει το πλάνο με τα αντίστοιχα backgrounds. Πρόκειται δηλαδή για την ίδια τεχνική που χρησιμοποιήθηκε και στο «Sin City», το οποίο με τη σειρά του καθιέρωσε μια καινούρια αισθητική απόδοση - απόλαυση των κόμικς που παίρνουν το δρόμο προς τη μεγάλη οθόνη και αποτελεί τον οδηγό για τη virtual εκδοχή του «μολών λαβέ». 

Εκεί όπου ο «μέλας ζωμός» ονομάζεται ποπ κορν

Όσοι λοιπόν ευελπιστούσαν να γίνουν μάρτυρες ιστορικών γεγονότων, εκ νέου διαδραματιζόμενων σε κάποιο από τα όμορφα ορεινά τοπία της Λακωνίας ή στις φημισμένες Θερμοπύλες, καλό θα ήταν να αποχωριστούν την ιδέα. Διότι πρόκειται για ένα project που εξ αρχής και πριν καν αποκτήσει κινηματογραφική υπόσταση είχε στόχο την τέρψη πρωτίστως της …όρασης, σαν ένα παραμύθι εικαστικού πλουραλισμού, πολύ μακριά από τη λιτή και αυστηρά ορθολογική παρουσίαση που θα άρμοζε στο σπαρτιάτικο τρόπο ζωής. Ούτε από την άλλη στοχεύει στην εξιστόρηση των αληθινών συμβάντων, όπως τουλάχιστον αυτά έφτασαν σε εμάς μέσω των συγγραμμάτων σπουδαίων αρχαίων Ελλήνων ιστορικών. Άλλωστε, η αξιομνημόνευτη αυτή πράξη ανδρείας και ηρωισμού δεν παύει να εκπορεύεται από τις άκαμπτες νομοθετικές διατάξεις ενός μιλιταριστικού καθεστώτος όπως η αρχαία Σπάρτη, που υπαγόρευε στους πολεμιστές να μην επιστρέψουν στην πόλη παρά μόνο εάν σκοτώσουν ή …σκοτωθούν άπαντες. Η προσέγγιση της ιστορικής αλήθειας λοιπόν είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί, πόσο μάλλον όταν αναφερόμαστε σε έναν πολιτισμό εκ φύσεως εσωστρεφή και ξενοφοβικό. Αφήνοντας κατά μέρος τη διαμάχη για τον τρόπο παρουσίασης μιας γνωστής σε όλους μας ιστορίας, η θέαση της ταινίας θα γίνει σαφώς πιο απολαυστική και ο Φρανκ Μίλερ είναι έτοιμος να μας συμπαρασύρει στην καθηλωτική του ατμόσφαιρα. 

 
Copyright © 2006-2012 CINEMaD. Developed by Nuevvo.