Για μερικούς από εσάς σημαίνει κλασικά πια την ανάδειξη και προώθηση πρωτοποριακών ταινιών. Για κάποιους, τις παγκόσμιες και πανευρωπαϊκές πρεμιέρες σημαντικών σκηνοθετών. Για άλλους πάλι, λίγο η μπίρα που ρέει άφθονη, λίγο τα λόγια των εκ του πόντιουμ ορμώμενων δημοφιλών ηθοποιών κατά τη βράβευσή τους και το Φεστιβάλ Βερολίνου ήρθε και έδεσε στην κινηματογραφική συνείδηση όλου του κόσμου.Με έδρα το Βερολίνο, μια από τις πιο ευνοϊκά διατεθειμένες πρωτεύουσες του κόσμου στη δημιουργία και ενίσχυση της καλλιτεχνικής έκφρασης, το Φεστιβάλ ήταν «καταδικασμένο» από καταβολής του ακόμα να αποτελέσει ένα λίκνο ζυμώσεων όσον αφορά τόσο την Τέχνη του κινηματογράφου και την έκφρασή της όσο και τον τρόπο που επεξεργάζεται τα δεδομένα στις σύγχρονες κοινωνίες.
Με στόχο πάντα τη διεύρυνση των πολιτισμικών οριζόντων, την κατανόηση των διαφορετικών εθνών μέσα από την κινηματογραφική γλώσσα αλλά και τη διεύρυνση του κινηματογράφου ως καλλιτεχνικού αγαθού, η Berlinale ιδρύθηκε για να προσφέρει πολύ περισσότερα πράγματα από την παρουσίαση αξιόλογων ταινιών. Ανοιχτός δέκτης σε όλα τα κινήματα της Τέχνης, αλλά και στις μεγαλύτερες κινηματογραφικές παραγωγές της ιστορίας, το Φεστιβάλ κατόρθωσε να αρθρώσει το δικό του συναρπαστικό λόγο, ενισχύοντας όλες τις καινοτόμες κινηματογραφικές προτάσεις και τους νέους δημιουργούς, χωρίς όμως να περιορίζεται στη διατήρηση του προφίλ ενός αβάν γκαρντ θεματοφύλακα της 7ης Τέχνης που «σνομπάρει» ταινίες που απευθύνονται στο ευρύ κοινό. 
Κατάφερε δηλαδή να ισορροπήσει επιτυχώς δύο στοιχεία που βρίσκονται σε διαμάχη, προς όφελος των απανταχού σινεφίλ αλλά και των φορέων της βιομηχανίας του κινηματογράφου, συνθέτοντας ένα από τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά φεστιβάλ του κόσμου. Μέχρι να γίνει όμως αυτό πραγματικότητα και με δεδομένο πάντα ότι η συγκεκριμένη διοργάνωση βρισκόταν σε διαρκή διάλογο με τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις, η Berlinale πρωταγωνιστούσε σε ένα ιδιότυπο σινεφίλ φιλμ νουάρ, με δυνατές ερμηνείες, έντονη κλιμάκωση στις κρίσιμες σκηνές, ενώ το τέλος του ήταν κάθε φορά ανοιχτό. Με άλλα λόγια, η περιπετειώδης ιστορία του αποδεικνύει ότι πρόκειται για ένα ζωντανό οργανισμό, που ενθουσιάζεται, ασκεί κριτική, πιέζει, διεκδικεί και μπορεί ακόμα και να διακοπεί. Ένα φαινόμενο δηλαδή πέρα για πέρα ευρωπαϊκό.1η Berlinale: Προβολή …στα χαλάσματα
Στις 6 Ιουνίου 1951, η «Ρεβέκκα» του Χίτσκοκ ανοίγει την πρώτη διοργάνωση. Τόσο η ταινία όσο και η όλη προσπάθεια τυγχάνουν ενθουσιώδους υποδοχής από τους Βερολινέζους, που εξαντλούν όλα τα εισιτήρια της τελετής έναρξης. Παρά τον εκστασιασμό του κοινού, όμως, η διοργάνωση είχε πολύ δρόμο ακόμα να διανύσει μέχρι να μπορεί να λάβει το χαρακτηρισμό «Διεθνής». Έξι μόλις χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μεγάλα τμήματα της γερμανικής πρωτεύουσας εξακολουθούν να συνθέτουν ένα σκηνικό καταστροφής, αφού αποτελούνται μοναχά από χαλάσματα, παρά την ανοικοδόμηση που είχε ήδη ξεκινήσει. Επίσης είναι η εποχή που ανθίζει ένα ιδιαίτερο σπορ: Το διανοητικό καράτε μεταξύ φιλελευθέρων - καπιταλιστών και των κομμουνιστών, που επηρεάζει όλους του τομείς της ζωής και τον κινηματογράφο. Στις σοσιαλιστικές χώρες επιβάλλεται «καλλιτεχνικό εμπάργκο» στη συμμετοχή τους στο Φεστιβάλ, με αποτέλεσμα την έντονη δυσαρέσκεια και αντίδρασή τους. Παρόλα αυτά, το γενικό αίσθημα των πολιτών φαίνεται να είναι για την περίοδο αυτή το «Cinema über alles», αφού οι Ανατολικοβερολινέζοι συρρέουν κατά χιλιάδες στις ειδικές, φτηνότερες για αυτούς, προβολές που πραγματοποιούνται στον κινηματογράφο Κόρσο (μπορούν ακόμα να περάσουν τα σύνορα). Ήταν τελικά Ο.Κ. ο Φερχόφεν;
Ένας από τους πιο σημαντικούς σταθμούς στην ιστορία του Φεστιβάλ, που αποδεικνύει την άμεση συνάρτησή του με τους κοινωνικούς και πολιτικούς αγωγούς της κοινωνίας, ήταν το σκάνδαλο που προέκυψε κατά το σωτήριο έτος 1970.
Η ταινία «Ο.Κ.» του Μίκαελ Φερχόφεν, που εξιστορούσε το βιασμό και βασανισμό μιας νεαρής κοπέλας από μια ομάδα στρατιωτών, σκιαγραφούσε ουσιαστικά τη συμπεριφορά των Αμερικανών στρατιωτών στο Βιετνάμ αναφορικά με ένα ανάλογο περιστατικό, που είχε πάρει διαστάσεις μέσω του διεθνούς Τύπου. Η πρωτοβουλία της Επιτροπής να επαναξιολογήσει την ταινία, με το σκεπτικό ότι δε βοηθάει ακριβώς στη γεφύρωση των διαφορών μεταξύ των εθνών, προκάλεσε τις εντονότατες αντιδράσεις τόσο του Γιουγκοσλάβου μέλους της Επιτροπής Ντούσαν -Σουίτ Μούβι- Μακαβέγιεφ, που κατηγόρησε ανοιχτά τη διοίκηση του Φεστιβάλ για λογοκρισία, όσο και των Βερολινέζων ,που επιδίδονταν σε αμέτρητες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας. Αποτέλεσμα, η ματαίωση του Διαγωνιστικού Τμήματος του Φεστιβάλ. Σκάνδαλο; Ναι. Δημιουργικό όμως. Το Φεστιβάλ όμως κατάφερε να χρησιμοποιήσει τα στοιχεία αυτής της σύγκρουσης προς όφελός του. Πέρα από τα καλλιτεχνικά κριτήρια που μπαίνουν πια πιο έντονα στην επιλογή των ταινιών και την αποδοχή και το σεβασμό των διαφορετικών στοιχείων που συνιστούν το πρόγραμμά του. Αναμφίβολα, όμως, όλα αυτά επιβεβαίωναν την αναβάθμισή του σε πρώτης κατηγορίας διοργάνωση με πολύ σημαντικό αντίκτυπο στο κοινό.Goodbye Lenin - Good morning Panahi
Από την περίοδο αυτή της αναταραχής και των έντονων ζυμώσεων τόσο σε επίπεδο κοινωνίας όσο και σε επίπεδο προσδιορισμού της ταυτότητας του Φεστιβάλ, μέχρι να πάρει τη σημερινή του ουσιαστικά λαμπερή μορφή, πολλά στοιχεία συνετέλεσαν στο να διαμορφώσει τη χαρακτηριστική του παρουσία στο κινηματογραφικό στερέωμα. Το «βρώμικο» 1970 ακολούθησε το περίεργο 1979, με τον «Ελαφοκυνηγό» να κατηγορείται για ρατσισμό εις βάρος των Βιετναμέζων και η προβολή του να επιφέρει την κήρυξη μποϊκοτάζ από τις συμμετέχουσες σοσιαλιστικές χώρες, που αποσύρουν τις ταινίες τους από τη διοργάνωση. Η διοίκηση επιμένει στην προβολή της ταινίας και κερδίζει με το σπαθί της την ικανότητα να προβάλλει ταινίες που μπορεί να προκαλούν αντιδράσεις και να θίγουν αμφιλεγόμενα ζητήματα, δεν μπορεί όμως να αμφισβητηθεί η καλλιτεχνική τους αρτιότητα. Θεατές ενωθείτε για τη συνέχεια, με την πτώση του Τείχους και τη γεφύρωση ουσιαστικά των διαφορών μέσω της μεγάλης οθόνης. Η πρώτη «ενοποιημένη» Berlinale γίνεται πραγματικότητα το 1990 και προκαλεί μεγάλο ενθουσιασμό και συγκίνηση. Από εδώ και πέρα ξεκινά μία περίοδος συνεχούς ενίσχυσης του ήδη εδραιωμένου κύρους του θεσμού και ένα μεγάλο άνοιγμα στη βράβευση της κινηματογραφικής έκφρασης δημιουργών με καταβολές πολύ μακρινές από τα κλασικά μορφώματα της Γηραιάς Ηπείρου. 
Η τοποθέτηση του ασιατικού κινηματογράφου στις υψηλότερες θέσεις των προτιμήσεων των Ευρωπαίων σινεφίλ έβαλε απλώς τις βάσεις. Ακολούθησαν σημαντικές «ανατροπές» κατά την τελετή απονομής των βραβείων του Φεστιβάλ, με τον γερμανοτουρκικής καταγωγής Φατίχ Ακίν να κόβει το 2004 το νήμα, τερματίζοντας πρώτος στην κούρσα κατάκτησης της Άρκτου με το εκπληκτικό «Μαζί Ποτέ». Μερικά μέτρα σέλιλοϊντ αργότερα, παρατηρήσαμε τη βράβευση της Γιασμίλα Ζμπάνιτς για το «Σεράγεβο σ’ αγαπώ» όπως και την ανάδειξη του Ιρανού Γιαφάρ Παναχί για την ταινία «Οφσάιντ», μια σάτιρα για την κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στη χώρα του.Η ισχύς …στην κατηγοριοποίηση
To know us better
Τι θα ήταν η Berlinale χωρίς τις κατηγορίες της; Χμ, κανείς δεν ξέρει. Σίγουρα πάντως δε θα είχε την ίδια λάμψη, το ίδιο ενδιαφέρον και τις ίδιες καλλιτεχνικές προοπτικές.
Το πιο γνωστό τμήμα του Φεστιβάλ είναι το Διαγωνιστικό. Με αναρίθμητες παγκόσμιες και διεθνείς πρεμιέρες, την παρουσίαση μεγάλων ονομάτων της 7ης Τέχνης αλλά και την ανάδειξη ανερχόμενων δυνάμεων στο χώρο του κινηματογράφου, η κατηγορία αυτή δίνει ακριβώς την τροφή που χρειάζεται για να τραβήξει το ενδιαφέρον των πιο πιστών φεστιβαλιστών. Μια επιλογή από τις σημαντικότερες ανεξάρτητες παραγωγές με έντονη την καλλιτεχνική δυναμική τους παρουσιάζει το Πανόραμα. Έχοντας φιλοξενήσει ανατρεπτικές παραγωγές, ταινίες από πολλά υποσχόμενους δημιουργούς αλλά και δημιουργίες που απευθύνονται σε ειδικό κοινό, η κατηγορία αυτή κατόρθωσε να χαράξει το δικό της δρόμο μέσα στη διοργάνωση, προτείνοντας τους δημιουργούς που θα αναδειχτούν αύριο. Μια από τις καινοτομίες που εισήγαγε αυτή η κατηγορία είναι και το βραβείο Teddy, που απονέμεται σε ταινίες με προσανατολισμό gay, lesbian και transgender . Τις ανεξερεύνητες προθέσεις ταλαντούχων μεν, άσημων δε δημιουργών να επικοινωνήσουν με πειραματική μορφή στην κινηματογραφική γλώσσα μάς συστήνει κάθε χρόνο το Forum. Με μεγάλο εύρος ως προς τον ορίζοντα επιλογής των ταινιών και την εις βάθος έρευνα για νέες μορφές έκφρασης, η κατηγορία αυτή μας εισάγει από σήμερα στις καινοτομίες του αύριο. Η κατηγορία ουσιαστικά γεννήθηκε από το Πανόραμα με σκοπό να αντιπροσωπεύσει με πιο διαυγή τρόπο τα νέα ρεύματα που αναδύονται στον κινηματογράφο. Το German Cinema μας παρουσιάζει την καλύτερη εσοδεία γερμανικών ταινιών, ανάμεσα στις οποίες πολύ συχνά βρίσκονται μικρά διαμαντάκια, ακατέργαστα, από την ιδιαίτερα ανθηρή παραγωγή της Γερμανίας των τελευταίων ετών. Ακόμη μια σημαντική κατηγορία του Φεστιβάλ είναι αυτή των παιδικών και εφηβικών ταινιών. Το επονομαζόμενο από φέτος Generation (πρώην Kinderfest) περιλαμβάνει ταινίες που απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους. Μεταφέρουν την καθημερινότητα, τις επιδιώξεις τους, τον τρόπο που μεγαλώνουν. Το τμήμα αυτό δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον μόνο για τους μικρούς σινεφίλ αλλά και για το ευρύ κοινό, κυρίως λόγω της θεματολογίας και του άρτιου καλλιτεχνικού αποτελέσματος των ταινιών του. Για να μαθαίνουν όμως οι νεότεροι, αλλά και οι λίγο πιο παλιοί, υπάρχουν η Ρετροσπεκτίβα και το Αφιέρωμα. Προσωπικότητες που άφησαν το αποτύπωμά τους στη μεγάλη οθόνη και συνέβαλαν καθοριστικά στην ενίσχυση της Τέχνης του κινηματογράφου παρουσιάζονται ξανά μέσω του έργου τους στο Αφιέρωμα. Στο τιμώμενο πρόσωπο απονέμεται και η Χρυσή Άρκτος συνολικής προσφοράς στον κινηματογράφο. Η Ρετροσπεκτίβα φέρνει στο παρόν τα ήθη, τη φιλοσοφία και τα ιδανικά άλλων εποχών, μέσα από την απεικόνισή τους. Ρεύματα που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του κινηματογράφου παρουσιάζονται μέσα από τα σημαντικότερα επιτεύγματά τους.
Το Φετινό Πρόγραμμα
Κρατώντας σαφέστατα χαμηλότερους τόνους σε σχέση με τις πολυδιαφημισμένες Κάνες αλλά και την Βενετία το Φεστιβάλ του Βερολίνου παραμένει το πιο πρωτοποριακό και «ψαγμένο» όσον αφορά τις ταινίες που επιλέγει για την ναυαρχίδα κάθε φεστιβάλ, το διαγωνιστικό του πρόγραμμα φυσικά. Χωρίς να λείπουν οι αμερικάνικες παραγωγές και οι πολυδιαφημισμένες πρεμιέρες η Berlinale παραδοσιακά δίνει βήμα σε νέους δημιουργούς ενώ συνήθως τους βραβεύει κιόλας χωρίς να υπολογίζει ονόματα. Πιο τρανταχτό παράδειγμα από το περσινό και την βράβευση του «Σεράγεβο Σ’ Αγαπώ» δεν υπάρχει. Πολλοί μάλιστα υποστηρίζουν πως μεγάλοι σκηνοθέτες φοβούνται να παρουσιάσουν τις ταινίες τους στο Βερολίνο γιατί μπορεί να φύγουν από τα βραβεία με άδεια χέρια. 
Ο Κλιντ Ίστγουντ πάντως δεν είναι ένας από αυτούς αφού παρουσιάζει την πολυαναμενόμενη ταινία του «Γράμματα από το Ίβο Τζίμα» στο επίσημο πρόγραμμα, σε πανευρωπαϊκή πρεμιέρα μάλιστα. Άλλος ένα σπουδαίος δημιουργός του παγκοσμίου κινηματογράφου που θα συμμετάσχει στη 57η Berlinale είναι ο Μπιλ Όγκαστ με το «Goodbye Bafana» που αναφέρεται στα χρόνια της φυλάκισης του Νέλσον Μαντέλα και στη σχέση του με τον ρατσιστή – φερεφώνο του Aπαρτχαϊντ- δεσμοφύλακά του και της μεταστροφής του υπέρ της δημοκρατίας. Ο αγαπημένος του φεστιβάλ (έδωσε το παρόν και πέρσι με τη «Συριάνα») Τζορτζ Κλούνι επιστρέφει φέτος με τον «Καλό Γερμανό» του Στίβεν Σόντεμπεργκ που αντλεί το υλικό του από το ομώνυμο βιβλίο του Τζόζεφ Κάνον. 
Στο κατεστραμμένο Βερολίνο, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο πολεμικός ανταποκριτής των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων Τζέικ Γκέισμαρ εμπλέκεται συναισθηματικά με τη Λένα Μπραντ, μια παλιά του ερωμένη, της οποίας ο χαμένος σύζυγος καταδιώκεται τόσο από τον αμερικάνικο, όσο και από το ρωσικό στρατό. Κλούνει και Μπλάνσετ συνθέτουν ένα καυτό δίδυμο. Αν ψάχνετε την ταινία με τα περισσότερα «καυτά» ονόματα, δεν είναι άλλη από τον «Καθοδηγητή». Μετά τις «Ιστορίες του Μπρονξ» ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο επιχειρεί μια δεύτερη, πιο ώριμη και ουσιαστική απόπειρα να περάσει πίσω από την κάμερα έχοντας να διαχειριστεί ένα εξαιρετικό καστ (Αντζελίνα Τζολί, Ματ Ντέιμον) και ένα σενάριο βασισμένο σε αληθινά περιστατικά. 
Ο ιδιαίτερα αγαπητός στην Ελλάδα Παρκ Τσαν Γου – Ναι ο σκηνοθέτης του «Old Boy» είναι! – παρουσιάζει τη νέα του δουλειά «I am Cyborg, But That’s Ok». Πρόκειται για ένα φιλμ επιστημονικής φαντασίας στο οποίο δεν πρωταγωνιστούν τα εφέ και η βία αλλά τα ανθρώπινα συναισθήματα. Πάντως, επειδή θέλω να είμαι ειλικρινής δεν μπορώ να μην παραδεχτώ πως από τις εκατοντάδες ταινίες που θα προβληθούν στο Βερολίνο η πρεμιέρα του «300» του Ζακ Σνάιντερ αποτελεί από μόνη της ισχυρό κίνητρο για ένα ταξιδάκι στο Βερολίνο. Κατ΄ εμέ η πιο αναμενόμενη ταινία της χρονιάς. Από το Βερολίνο ξανά στην Αθήνα!
Προσπαθείτε να κλείσετε δωμάτιο σε ξενοδοχείο του Βερολίνου και δε βρίσκετε; Καθυστερούν να σας ανανεώσουν το διαβατήριο; Μην ανησυχείτε, γιατί το Βερολίνο επανέρχεται στην Αθήνα για μία εβδομάδα κινηματογραφικής απόλαυσης και όχι μόνο...
Πρεμιέρες πολυαναμενόμενων ταινιών, ταινίες που διακρίθηκαν στο Φεστιβάλ του Βερολίνου, ταξιδεύουν νότια και εγκαθίστανται στο κέντρο της Αθήνας. Η 3η Berlinale in Athens είναι γεγονός! Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, η Cultural Action και η Cinemad παρουσιάζουν ένα αφιέρωμα σε ένα από τα πιο μεγάλα, τα πιο συναρπαστικά, τα πιο πρωτοποριακά στην καλλιτεχνική έκφραση κινηματογραφικά φεστιβάλ του κόσμου. Για μία εβδομάδα, 19-26 Απριλίου, η καρδιά της πόλης χτυπά δυνατά σε τρεις κομβικούς κινηματογράφους. Το «Άστυ», ο «Δαναός» και ο «Μικρόκοσμος» θα φιλοξενήσουν τις προβολές, με την υπόσχεση να φύγουμε με τις καλύτερες εντυπώσεις. Φυσικά, παράλληλα με τις προβολές, θα υπάρχει και η υποδοχή των δημιουργών και των πρωταγωνιστών τους, όπως επίσης και των κεντρικών εκπροσώπων των τμημάτων του Φεστιβάλ του Βερολίνου. Ατμόσφαιρα σινεφίλ, φεστιβαλική, ενθουσιώδης, θα τυλίξει για μία εβδομάδα την πρωτεύουσα, σε ένα πάρτι όπου θα είμαστε όλοι καλεσμένοι!